گزارش مکتوب .... تبریز ، رتبه نخست آذربایجان شرقی در تولید زردآلو 

استان آذربایجان شرقی با شرایط اقلیمی، آب و خاک متنوع توانمندی های ویژه ای برای ساخت و توسعه باغهای میوه سردسیری و خشک و نیمه گرمسیری دارد . 
این استان در زمینه کشت و تولید زردآلو که از دیرباز جزء عمده محصولات باغی آذربایجان شرقی به شمار می رفته ،‌ با داشتن 10885 هکتار سطح زیر کشت در زمان حال مقام اول کشور را دارا هست.
دکتر علیرضا استاد رحیمی، استاد تغذیه دانشگاه علوم پزشکی تبریز به خبرنگار ما می گوید : زردآلو یکی از میوه های هسته دار است که علاوه بر اینکه رنگ و مزه خوبی دارد از نظر تغذیه ای هم خصوصیات ویژه ای دارد.
این متخصص تغذیه درباره فوائد مصرف زردآلو می گوید: درصد گرم زردآلو، 2 گرم فیبر موجود هست که از بروز یبوست و بیماری های روده ای جلوگیری می کند و همچنین زردآلو منبع غنی بتاکاروتن است که برای تقویت بینایی چشم، جلوگیری از بروز بیماری های قلبی و آب مروارید مؤثر است. 
استاد رحیمی می افزاید : برگه زردآلو سرشار از پتاسیم است که مصرف مواد غنی از پتاسیم باعث تنظیم فشارخون می شود و زردآلوی رسیده به علت دارا بودن ویتامین های گروه B برای درمان بیماری های عصبی و روحی، بی خوابی، خستگی شدید، گیجی، فراموشی و غیره مفید است.
این متخصص تغذیه می گوید : میوه و هسته شیرین زردآلو به علت دارا بودن ویتامین C برای تقویت بدن، رفع اختلال در رشد کودکان و جلوگیری از خونریزی لثه مفید بوده وبه علت داشتن آهن، در خون سازی مؤثر است. 
وی می افزاید : این میوه همچنین تصفیه کننده خون، بازکننده عروق، رفع کننده بوی بد دهان بوده و تب بر است و از سوی دیگر، به علت داشتن کبالت برای کم خونی مفید بوده، التهاب مفاصل را برطرف می کند و ضد نرمی استخوان است.
رئیس سازمان جهادکشاورزی آذربایجان‌شرقی هم با بیان اینکه 25 درصد از محصول زردآلوی کشور در آذربایجان شرقی تولید می شود، می گوید : بخش اعظمی از این محصول به کشورهای آسیای میانه و اروپا صادر می شود. 
آقای محمدیان می افزاید: آذربایجان شرقی با تولید 77 هزار تن انواع زردآلو از 11 هزار و400 هکتار اراضی باغی رتبه اول کشور را دارد.
وی می گوید : در چهار شهرستان عمده استان که از نظر سطح زیرکشت و عملکرد مقام اول تا چهارم را به خود اختصاص داده اند ، ارقام مورد کشت عبارت است: شهرستان مرند با سطح زیر کشت 3793 هکتار شامل ارقام مورد کشت به ترتیب الویت، عسگر آباد، نصیری، تبرزه، شهرستان جلفا با سطح زیر کشت 1500 هکتار شامل ارقام مورد کشت به ترتیب الویت، نصیری، شاهرودی، تبرزه شامل (قرمزی، ساری، قره ) عسگر آباد، اردباد، زردآلوی سفید، شهرستان شبستر با سطح زیر کشت 1397 هکتار شامل ارقام مورد کشت، عسگر آباد، شاملو، تسوج، هفت برادران و شهرستان میانه با سطح زیر کشت 1223هکتار عمدتا رقم مورد کشت تبرزه می باشند.
معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی هم می گوید : 75 درصد از محصول زرد آلوی تولیدی استان توسط 300 واحد سنتی و 40 واحد صنعتی فرآوری می شود و 25 درصد بقیه نیز بصورت تازه خوری به بازارمصرف داخلی عرضه می شود.
ایوب ایرانیفام به وقوع خشکسالی های ادواری ، تغییرات فاحش آب و هوایی ، سرمای زودرس و بهاری به عنوان مشکلات عمده تولید این محصول ، ضررهای چشمگیر به بهره برداران و تولیدکنندگان زردآلو در استان و کشور اشاره می کند و می گوید :‌ در حال حاضر 32 رقم جدید بادام و زردآلوی دیرگل ، زودرس و تجاری در ایستگاه تحقیقات باغبانی سهند توسط محققین این مرکز مورد بررسی است که بزودی با معرفی آنها به جامعه باغبانی کشور، ریسک تولید کاهش پیدا خواهد کرد.
جلیل دژم پور رییس ایستگاه تحقیقات باغبانی سهند هم از معرفی هشت رقم زردآلوی ژنو تیپ امید بخش، در این ایستگاه در آینده ای نزدیک خبر می دهد و می گوید : کارشناسان و محققین این ایستگاه بعد از مطالعات متعدد روی ارقام مختلف بومی منطقه و اروپایی، موفق به اصلاح به نژادی این ارقام شده اند که دیرگلی، بازار پسندی و مقاومت به سرما از جمله خصوصیات آنها به شمار می آید. 
محمد زرین بال، محقق و عضو هیات علمی این ایستگاه تحقیقاتی هم با اشاره به سابقه 50 ساله این ایستگاه در معرفی ارقام مختلف درختان باغی می گوید : اصلاح درختان هسته دار در این ایستگاه زیر نظر موسسه تحقیقات نهال و بذر کشور انجام می شود و امید می رود با معرفی و اطلاع رسانی مناسب درباره مزایای ارقام جدید، راه به سوی توسعه بخش باغی کشاورزی هموار شود. 
معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی استان هم بر اهمیت بستر سازی لازم برای ورود دانش و فن آوری های جدید به عرصه های تولیدی در راستای ایجاد امکان مناسب برای افزایش کمی و کیفی محصولات تولیدی و حمایت از بهره برداران در استفاده از دانش به روز جهت مقابله با مسائل و مشکلات بخش تولید تاکید می کند . 
ایرانیفام می افزاید : استفاده از ارقام ژنوتیپ جدید در حوزه تولید بخش باغی کشور، تاثیر بسیار مطلوبی در ارتقای جایگاه تولیدی ایران در بخش تولیدات باغی از خود به جای خواهد گذاشت.
رییس مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی نیز از معرفی 4 رقم جدید زردآلو (مراغه ای90 ، نصیری90 ، اردباد90 ، آی باتان90 ) برای تولید قیسی و تازه خوری در ایستگاه تحقیقات باغبانی سهند خبر می دهد . 
آقای منیری فر می گوید : این رقم های گزینش شده از توده های بومی زردآلو در منطقه شمالغرب کشور پس از نزدیک به سه دهه تحقیق و ارزیابی، بر اساس شاخص های گزینشی و صفات مطلوب و در نهایت نیاز بازار و تولید کنندگان برای مصرف داخل کشور و جنبه های صادراتی معرفی شده است.
وی می افزاید : نصیری90 و اردباد90 عمدتا برای خشکبار استفاده می شوند که در دنیا بی نظیر هستند و آی باتان90 فقط بصورت تازه خوری مصرف می شود و خشکباری آن عملکرد خوبی ندارد.
آقای منیری فر می گوید:‌ رقم تحت عنوان apostrophe مراغه ای90 apostrophe دارای میوه تخم مرغی شکل با اندازه متوسط به وزن تقریبی 41.9 گرم و باردهی خوب ، به صورت معمول در دهه اول تیر به مرحله برداشت می رسد.
وی بالا بودن میزان مواد جامد محلول در میوه این رقم جدید معرفی شده را عامل سفتی بافت و ضخامت گوشت خوب اعلام می کند و می افزاید : این ویژگی ، قابلیت خشکباری این محصول را برای تولید برگه و قیسی افزایش قابل توجهی می بخشد و در کنار آن به علت رنگ قرمز رویی، رنگ گوشت و عطر و طعم مطلوب برای مصارف تازه خوری نیز بسیار مناسب است.
منیری فر می افزاید : میوه این رقم به دلیل دارا بودن استانداردهای خشکباری و تازه خوری، از جمله سفتی بافت ها، قابلیت حمل و نقل و ماندگاری طولانی ، جدایی گوشت از هسته، رنگ قرمزرویی، طعم منطبق با ذائقه مصرف کنندگان ، قند بالا و پر بار دهی مناسب برای تولید خشکبار بخصوص برگه، قیسی و در کنار آن مصرف تازه خوری بسیار مناسب است . 
رییس مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان، همچنین با اشاره به پر باردهی این رقم معرفی شده در مقایسه با تمامی ارقام زیر کشت موجود در استان می گوید :‌ این رقم در مقایسه با رقم apostrophe کانینو apostrophe به عنوان یک رقم خارجی و تجاری، دارای درصد قند بیشتر، قابلیت حمل و نقل بهتر و بازار پسندی چشمگیرتری بوده و بر اساس تحقیقات و مطالعات تخصصی انجام شده از سوی محققان ایستگاه تحقیقات باغبانی سهند، ارقام مناسب برای گرده دهی رقم ، نصیری 90 و آی باتان تعیین و معرفی شده است.
وی با بیان اینکه رقم مراغه ای 90، سازگاری مطلوبی با پایه میروبالان داشته و در شرایط خاک های سنگین از این پایه به عنوان جایگزین مناسب برای پایه بذری می توان استفاده کرد، می گوید :‌ این رقم معرفی شده، برای کشت در مناطق زردآلو خیز کشور بسیار مناسب بوده و کاربری دو منظوره از آن با هدف تازه خوری و تولید برگه و قیسی ، اقتصادی است.
مدیر امور باغبانی سازمان جهادکشاورزی آذربایجان‌شرقی نیز می گوید :‌کشت زردآلو در استان برای 22 هزار نفر ایجاد اشتغال کرده است.
اسکندری می افزاید : با برنامه ریزی لازم برای توسعه باغات زردآلوی استان پیش بینی می شود اشتغال در این بخش از باغداری در آینده ای نه چندان دور افزایش قابل ملاحظه ای داشته باشد.
مدیرجهادکشاورزی شهرستان مرند هم می گوید : این شهرستان از نظر تولید زردآلو در سطح استان مقام اول و در سطح کشور مقام سوم را به بخود اختصاص داده است . 
آقای جلال رحیم زاده با بیان اینکه مقدار 3500 هکتار از باغات زردآلوی این شهرستان بارده و 346هکتار بقیه نیز غیر بارده است می افزاید : مقدار تولید سالانه زردآلو حدود42 هزار تن و متوسط عملکرد در واحد سطح 12 تن در هکتار است . 
وی با بیان اینکه امسال به علت سرما زدگی بهاره با کاهش50 درصدی تولید مواجه بودیم ،می افزاید :‌ تعداد 17رقم زردآلو در این شهرستان کاشته می شود که اغلب ارقام عسگر آباد ، نصیری، اردوباد و تبرزه می باشد. 
آقای رحیم زاده با بیان اینکه حدود 3 هزار نفر در امر تولید و فرآوری زردآلو به اشتغال مشغول هستند می گوید : 60 درصد محصول زردآلوی تولیدی در این شهرستان به قیسی و لواشک تبدیل می شود. 
وی با بیان اینکه علاوه بر تغذیه بازار ، برگه زرد آلو و قیسی نیز از عمده محصولات فرآوری شده این شهرستان به شمار می آید می افزاید : علاوه بر تازه خوری در بازارهای استانی و شهرستانهای همجوار، بصورت برگه و قیسی به اروپا ، آسیای مرکزی و منطقه خلیج فارس صادر خواهد شد.
آقای انشایی از تسوج شبستر با سطح زیر کشت یک هکتار زردآلو با عملکرد 57 تن در هر هکتار، زردآلو کار نمونه استان در سال 1390 انتخاب شده است.
وی درباره علل انتخاب خود به عنوان زردآلو کار نمونه استان می گوید: با اینکه شغل پدری ام کشاورزی سنتی بود ولی من توانستم با کشاورزی نیمه صنعتی مقدار برداشت محصولم را افزایش دهم. 
این زردآلو کار نمونه درباره چگونگی افزایش کیفیت این محصول می افزاید : با آموزش ها و تجارب جهاد کشاورزی توانستم بر دانش کشاورزی خود بیافزایم تا درنهایت محصول زردآلوی با کیفیت تری را داشته باشم. 
آقای انشایی درباره دلیل انتخاب کشت زردآلو می گوید : خودم لیسانس حقوق دارم ولی به دلیل علاقه وافر به شغل کشاورزی به کشت زردآلو می پردازم و از همه مهمتر اینکه منطقه تسوج در شبستر زمینه مساعدی از نظر خاک، آب و هوا برای کشت زردآلو دارد و در این منطقه، کشت زردآلوی هفت برادران مرغوبترین محصول را می دهد.
این کشاورز جوان 39 ساله درباره مشکلات این کار هم می گوید: نبود بیمه تامین اجتماعی برای کشاورزان مشکل اساسی است زیرا این تصور بوجود می آید که کشاورزی را به عنوان شغل قبول ندارند. 
وی می افزاید : سازمان جهاد کشاورزی برای محصولات ما بیمه در نظر گرفته ولی برای خود ما بیمه تامین اجتماعی در نظر نگرفته است و این در حالی هست که من چهار کارگر ثابت دارم که آنها نیز بیمه تامین اجتماعی ندارند.
قادر صفرخانلو از جلفا نیز با سطح زیر کشت چهار هکتار زردآلو با عملکرد 23 تن در هر هکتار، زردآلو کار موفق استان در سال1390 بود، وی درباره علل انتخاب خود به عنوان زردآلو کار موفق استان می گوید: با کشاورزی بصورت سیستم مکانیزه و آبیاری تحت فشار توانستم مقدار برداشت محصولم را افزایش دهم و برای 1000 نفر ایجاد اشتغال کنم. 
این زردآلو کار موفق درباره دلیل انتخاب کشت زردآلو می افزاید :‌ کارمند آموزش و پرورش بودم که در سال 1380 مزرعه ای خریداری کرده و بعد از بازنشستگی به دلیل علاقه وافر به شغل کشاورزی ، به کشت زردآلو روی آوردم.
قادر صفرخانلو این کشاورز 63 ساله در ادامه می گوید: بهرحال من یک معلم هستم و نیاز دارم اطلاعات کشاورزی ام را به روز کنم، به همین خاطر از سازمان جهاد کشاورزی تقاضا دارم برای سمپاشی و سایر کارهای نظارتی، مهندسان و نیروهای مرتبط را به منطقه اعزام کند.
وی درباره مشکلات این کار هم می گوید: کارشناسان سازمان جهاد کشاورزی میزان آبدهی سیستم آبیاری تحت فشار زمین های کشاورزی را بطور ثابت تنظیم کرده اند و این در حالی هست که به مرور زمان با بزرگتر شدن درختان، نیازشان به آب هم بیشتر می شود، از سوی دیگر با توجه به افزایش قابل توجه دما در منطقه جلفا که گاهی به 50 درجه بالای صفر هم می رسد ضروری است سیستم های آبدهی قطره چکانها نسبت به فصول، قابل تنظیم باشد. 
زردآلو، از نظر نیازهاى محیطی، بسیار شبیه به هلو است ولى کمتر از آن به سرماى زمستانه نیاز دارد. در بهار، گل‌هاى زردآلو از اکثر میوه‌هاى دیگر زودتر باز مى‌شود و به همین دلیل باید این گیاه را در نقاطى کاشت که سرماى دیررس بهاره وجود نداشته باشد.
ریشه زردآلو، در برابر غرقاب شدن بسیار حساس است و خاک‌هاى نسبتاً سبک لمونى شنى که داراى زهکشى کامل باشند براى آن ارجح است.
چهار تا 6 سال پس از کشت ، گل‌ زردآلو به‌طور جانبى روى قسمت یک‌ساله سیخک‌هاى کوتاه به‌وجود مى‌آید. هر سیخک پس از سه سال باروری، خشک مى‌شود؛ بنابراین باید زردآلوى بالغ را هر سال براى حذف سیخک‌هاى خشک شده و تحریک درخت به تولید شاخه‌هاى میوه‌دهنده جدید، پیرایش سبک کرد.
فاصله کشت درختان زردآلو 7-6 متر است و در ایران، مى‌توان از یک باغ خوب انتظار حدود 25 تن محصول در هکتار را داشت ، چون گرده زردآلو چسبناک است باد در گرده‌افشانى آن نقشى ندارد و این امر توسط حشرات انجام مى‌شود.
کندوگذارى در بالا بردن میزان محصول بسیار مؤثر است. اکثر ارقام زردآلو خودبارور هستند و نیازى به درخت گرده‌زا ندارند.
زردآلو به دلایل متعددی میتواند نقش مهمی در صنعت میوه کاری ایران ایفا کند. از جمله مهمترین آنها ، شرایط آب و هوائی مناسب اکثر نقاط ایران برای پرورش زردآلو ( زمستانهای نسبتا quotation mark سرد و تابستانهای گرم و خشک )می باشد علاوه بر این شکل های مختلف مصرف زردآلو مانند تازه خوری ، کمپوست ، خشکبار ، مربا و غیره کمک شایانی به عرضه آن در تمام فصول وتجارت موفق آن میکند .
ایران با تولید 280هزار تن محصول زردآلو در سال، رتبه دوم تولید این محصول در جهان را به خود اختصاص داده است.
در ایران بر طبق آمار نامه وزارت جهاد کشاورزی ،از لحاظ تولید، استان های آذربایجان شرقی، سمنان، تهران، خراسان و اصفهان به ترتیب با 85.1 ، 37.3، 19.7، 11.8 تن را به خود اختصاص داده اند. 
متاسفانه علی رغم اینکه ایران از لحاظ سطح زیر کشت و تولید جزو سه کشور اول جهان است ، تنها با 1.3 هزار تن صادرات ، فقط 262 هزار دلار (14.5درصد کل جهان ) ارز کسب کرده و در مکان بیست و سوم جای دارد .
این نشان می دهد در بازار، جائی که تنوع میوه در دسترس بطور دائم در حال افزایش است، خصوصیات کیفی و حتی کمی یک میوه جهت رقابت با سایر میوه ها ، از گونه مشابه یا گونه های دیگر حائز اهمیت است.